เบญจมาศ (Chrysanthemum)
	สถานการณ์ทั่วไป เบญจมาศเป็นไม้ตัดดอกที่มีการซื้อขายมากที่สุดเป็นอันดับ 2 ของโลก รองจากกุหลาบ (2537)และได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย เนื่องจากมีสีสรรสดใส มีอายุการปักแจกันนาน และราคาไม่แพงมากนัก แต่ผลผลิตยังไม่เพียงพอกับความต้องการใช้ในประเทศ จึงมีการนำเข้าดอกเบญจมาศจากต่างประเทศ โดยเฉพาะนำเข้าจากประเทศมาเลเซีย แต่เนื่องจากดอกนำเข้ามีราคาแพงขึ้น แนวโน้มการขยายการปลูกภายในประเทศจึงมีมากขึ้น
	ลักษณะทั่วไปของพืช                เบญจมาศมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Dendranthemum grandiflora ซึ่งเดิมชื่อ Chysanthemum morifolium อยู่ในวงศ์ Asteraceae (เดิมวงศ์ Compositae ) มีถิ่นกำเนิดในประเทศญี่ปุ่นและจีน ในปัจจุบันที่ปลูกเป็น การค้า ส่วนใหญ่เป็นพืชวันสั้น ดอกจะพัฒนาหากช่วงกลางวันสั้นกว่า 13.5 ชั่วโมง สภาพอากาศที่เหมาะสม คือ กลางคืน 17-20 องศาเซลเซียส กลางวัน 17-30 องศาเซลเซียส ปลูกได้ดีในดินแทบทุกชนิดที่มีการ ระบายน้ำและอากาศดี pH 5.8 - 6.5 EC 0.8-1.0 มิลลิซีเมนต่อเซนติเมตร (EC คือค่าการนำไฟฟ้า)
	พื้นที่ส่งเสริม                พื้นที่เหมาะสมเชิงธุรกิจ จังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย                พื้นที่ปลูกที่สำคัญ จังหวัด เชียงใหม่ เชียงราย หนองคาย อุดรธานี ขอนแก่น และอุบลราชธานี
	พื้นที่ปลูก                พื้นที่ปลูก 1,400 ไร่ (พ.ศ. 2542)
	พันธุ์ที่ส่งเสริม                1. พันธุ์ดอกเดี่ยว ได้แก่ ไรวารี(Rivalry) อินคา(Inga)                2. พันธุ์ดอกช่อ ได้แก่ เรแกน (Reagan) โคคาด(Cocarde)    2.1 พันธุ์ดอกสีเหลือง : โคคาด (Cocarde),โกลเด้น วาลังเกน (Golden Van Langen) เรแกนซันนี่ (Reagan Sunny) โกลเด้น โพลาริส (Golden Polaris) ซันนี่ พูม่า (Sunny Puma)                                  2.2 พันธุ์ดอกสีขาว : เรแกนไวท์ (Reagan White) พูมา (Puma) เวสต์แลนด์ สโนว์ (Westland Snow)                   2.3 พันธุ์ดอกสีแดง : สตรอยก้า (Stroika) ไทเกอร์แรค (tigerrag) เรแกน เรด ( Reagan Red)                                  2.4 พันธุ์ดอกสีม่วง : เรแกน ดาร์ค สเปลนดิด(Reagan dark Splendid)                                  2.5 พันธุ์ดอกสีชมพู : เรแกน อิมพรูฟ (Reagan Improve)                                  2.6 พันธุ์ดอกสีส้ม : เรแกน ออเรนจ์ (Reagan Orange)
	ต้นทุนการผลิตต่อไร                ต้นทุนคงที่ ประมาณ 7,809 บาท (พ.ศ. 2537)                ต้นทุนผันแปร ประมาณ 52,130 บาท (พ.ศ. 2537)
	ผลผลิต ผลผลิตรวมทั้งประเทศ 101 ล้านช่อ ต่อปี (พ.ศ. 2537)                ผลผลิตเฉลี่ยต่อไร่ 36,622 ช่อ ต่อไร่                ราคาผลผลิตที่เกษตรกรขายได้ 3.02 บาท ต่อช่อ                ปริมาณการใช้ในประเทศ ผลผลิตเกือบทั้งหมดใช้ในประเทศ                การส่งออก ปริมาณ .- มูลค่า .-                การนำเข้า ปริมาณ .- .มูลค่า 500 ล้านบาทต่อปี (ปี 2539)
	เทคโนโลยีการปลูก
	วิธีการปลูก                การปลูกเบญจมาศ แบ่งออกเป็น 2 วิธี คือการปลูกแบบเด็ดยอด โดยเด็ดยอดอ่อนหลังต้นกล้า ตั้งตัวได้แล้ว และการปลูกแบบไม่เด็ดยอดหรือแบบต้นเดี่ยว จะใช้ระยะปลูกที่ถี่กว่าการปลูกแบบเด็ดยอด ใช้ต้นพันธุ์มากกว่า แต่การปลูกแบบนี้จะมีช่วงการเจริญเติบโตสั้นกว่าและคุณภาพดอกดีกว่าด้วยการปลูกเบญจมาศจะปลูกในฤดู ระหว่างเดือน สิงหาคม ถึง ธันวาคม และปลูกนอกฤดู มกราคม ถึงกรกฎาคม                ระยะปลูก เด็ดยอด 25 x 20 ซม.                                                             ไม่เด็ดยอด 12.5 x 12.5 ซม.                จำนวนต้นต่อไร่ เด็ดยอด 21,500 ต้น/ไร่                                                             ไม่เด็ดยอด 68,500 ต้น/ไร่
	2 การดูแลรักษา                   การให้ปุ๋ย                1. ปุ๋ยรองพื้น สูตร 15-5-15 อัตรา 2 กิโลกรัมต่อ 100 ตารางเมตร สูตร 0-46-0 อัตรา 5 กิโลกรัมต่อ 100 ตารางเมตร                2. ปุ๋ยวันยาว (หลังปลูก 10 วัน ถึง งดให้แสง) สูตร 15-0-0 อัตรา 3 กิโลกรัมต่อ 100 ตารางเมตร ทุกสัปดาห์                3. ปุ๋ยวันสั้น (งดให้แสง เมื่อ ดอกเริ่มเห็นสี) โปแตสเซียมไนเตรท อัตรา 3 กิโลกรัมต่อ 100 ตารางเมตร ทุกสัปดาห์                การให้น้ำ                ประมาณ 5-6 ลิตร ต่อ ตารางเมตร ต่อวัน                การให้แสง                เพื่อป้องกันไม่ให้เบญจมาศออกดอกเร็ว ทั้งที่ต้นไม่สมบูรณ์ ในช่วงวันสั้น อาจใช้หลอดไฟ 100 วัตต์ ติดตั้งเหนือพื้นดิน 2 เมตร ระยะแต่ละหลอดห่างกัน 2 เมตร เปิดช่วงเวลา 22.00 – 2.00 น. การควบคุมการให้แสงไฟในตอนกลางคืนนี้จะเริ่มเปิดตั้งแต่เริ่มปลูก จนกระทั้งต้นสูง 30-40 เซนติเมตร จึงปิดไฟให้ต้นรับแสงตามปกติเพื่อให้เกิดตาดอกและพัฒนาเป็นดอกต่อไป                การใช้ผ้าดำ                ในการปลูกช่วงวันยาวหรือการปลูกนอกฤดูต้องมีการใช้ผ้าดำที่มืดสนิทคลุมแปลงปลูกในเวลา 18.30 น. - 08.00 ของวันใหม่ จนกว่าจะเริ่มเห็นสีดอก
	ศัตรูที่สำคัญและการป้องกันกำจัด
	1.โรค 1.1 โรคใบจุด เกิดจากเชื้อรา ระบาดมากในฤดูฝน การป้องกันกำจัด โดยใช้สารเคมี เช่น แคบแทน แมนเน็บ และไซเน็บ สัปดาห์ละครั้ง 1.2 รคราสนิมขาว เกิดจากเชื้อรา ป้องกันกำจัดโดยใช้สารเคมี แมนโคเซ็บ และคลอโรธาโลนิลสลับกันทุกสัปดาห
	2. แมลง 2.1 เพลี้ยไฟ ป้องกันและกำจัด โดยใช้สารเคมี คาร์โบซัลแฟน ออกซามิล ไดคลอวอร์ส เมวินฟอส, ฟอร์มีทาเนท, อะบาเม็คติน 2.2 หนอนชอนใบ ป้องกันและกำจัด โดยใช้สารเคมี อะบาเม็คติน หรือ ออกซามิล ทุกสัปดาห์ ติดต่อกันอย่างน้อย 4 ครั้ง
	3. ศัตรูอื่น ๆ -
	แนวทางการส่งเสริม
	1. ส่งเสริมให้มีการใช้พันธุ์ดี ต้นพันธุ์ที่มีคุณภาพ 2. ส่งเสริมให้มีการผลิตระบบอุตสาหกรรมต่อเนื่องตลอดทั้งปี 3. ส่งเสริมให้ปลูกในพื้นที่ ๆ เหมาะสม 4. ส่งเสริมให้มีการผลิตในระบบกลุ่ม
	ปัญหาและอุปสรรค 1. โรคราสนิมขาวเป็นปัญหาสำคัญเมื่อปลูกบนที่สูง 2. ผลผลิตเบญจมาศนอกฤดูยังไม่ได้คุณภาพ
	สวนตัวอย่าง 1. สวนเบญจมาศบ้านโปง โครงการพัฒนาบ้านโปงตามพระราชดำริ สถาบันเทคโนโลยีการเกษตรแม่โจ้ อ.สันทราย จังหวัดเชียงใหม่ 2. คุณมาริษา ชุติมา (สวน เอ บี) ที่อยู่ 184 ม.10 ต.สะเมิงใต้ อ.สะเมิง จ.เชียงใหม่ โทร. (053) 487012 3. คุณสุพรรณ โพธิ์นาคเงิน ที่อยู่ ม. 10 ต.สะเมิงใต้ อ.สะเมิง จ.เชียงใหม่ 4. คุณอำนวย เคลือเกิด ที่อยู่ 81 ม. 5 ต.โป่งแยง อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ 5. หมู่บ้านไม้ดอกไม้ประดับ ต.พรหมพิราม อ.พรหมพิราม จ.พิษณุโลก

        ข้อมูลพืช- ไม้ดอก ไม้ประดับ   :    กุหลาบ   |    กล้วยไม้    |   เบญจมาศ